Thứ Ba, 29 tháng 10, 2013

Một số thuật ngữ cần biết khi mua tai nghe

- dB: deci-Bel, đơn vị để đo mức độ to của âm thanh, là log bậc 10 của tỉ lệ 2 đơn vị. 1B = 10dB

- Impedance: trở kháng, dùng để đo mức độ kháng của mạch với 1 dòng điện xoay chiều, gần giống với khái niệm điện trở của dòng 1 chiều, vẫn tuân theo định luật Ôm (Ohm).

- Sensitivity: độ nhạy, với mỗi V tăng sẽ kêu to được thêm bao nhiêu dB (dB/V).

- Efficiency (hay power sensitivity): hiệu suất/năng/quả, ai thích dịch gì thì dịch, với mỗi mW tăng sẽ kêu to thêm được bao nhiêu dB (dB/mW).
Những ai từng biết đến sách lý lớp 9 thì đều biết cái gọi là định luật Ohm với công dòng điện: R=U/I và P=U^2/R

Để kéo tốt 1 cái headphone (hp) cần cả U lẫn I, theo công thức trên ta có thể thấy với U giữ nguyên (volume giữ nguyên), R càng tăng I càng giảm và ngược lại.

Có nghĩa trở kháng của hp càng cao thì hp đó sẽ rút càng ít dòng và ngược lại.

Tuy nhiên, ta phải tính đến độ nhạy và hiệu suất ở đây, 1 điều lưu ý: âm thanh to với âm thanh chất lượng hoàn toàn khác nhau, có khối cái amp có thể khiến 1 cái hp kêu như bị cắt tiết nhưng tiếng thì quá cắt tiết người nghe.

Với 1 headphone có độ nhạy cao (>110dB/V) thì chắc chắn với cái nguồn phát nào nó cũng kêu oang oang cho dù trở kháng nó cao hay thấp, đơn giản càng tăng volume thì V nguồn tăng.
Tuy nhiên nhược điểm là rất nhạy cảm với những tín hiệu với V thấp trong nguồn phát, đó là lý do hầu hết các iem rất nhạy với hiss vì độ nhạy đám đó cao.

Ngược lại ở độ nhạy thấp (<90dB/V) sẽ phải tăng volume lên để đạt được cùng 1 mức nghe. 1 vd điển hình từ thế kỉ trước là con AKG K1000, trở kháng chỉ có 120ohm, tuy nhiên với hiệu suất cực thấp (74dB/mW).

Nói tóm lại, trở kháng chỉ cho ta biết hp đó sẽ cần nhiều U hay I.

Liên hệ giữa các đại lượng

Lấy ví dụ 2 hp với trở kháng 32ohm và 600ohm, hiệu suất cùng 100dB/mW

Theo công thức tính công dòng điện P=U^2/R, với mỗi V tăng ta có P=1/32 = 0.03125W = 31.25mW => tỉ lệ là 31.25 lần => dB tăng thêm = 10 x log31.25 = 14.9dB => sensitivity = 100 + 14.9 = 114.9 dB/V
Với R = 600ohm, P = 1.67mW => sensitivity = 100 + log1.67 = 100.22 dB/V

Từ đó ta có thể thấy với cùng 1 mức công của dòng, hp với trở kháng cao hơn sẽ phải vặn volume lớn hơn, đó là lý do tại sao nhiều người hay nghĩ trở kháng càng lớn càng khó kéo, nhưng thật sự không phải vậy, điều đó chỉ đúng trong trường hợp cùng hiệu suất.

Độ nhạy và hiệu suất khá giống nhau nhưng thực sự lại khác nhau, 1 cái dựa trên hiệu điện thế, 1 cái dựa trên công suất, tức phải tính cả dòng vào.
"Lưu ý là các nhà sản xuất hiện nay ghi rất lung tung, lẫn lộn giữa sensitivity và efficiency"
- Isolate: Cách âm

- Open Headphone: Là Headphone có các lỗ thoáng để thoát âm, loại này cho người nghe cảm giác thoáng, nhưng cách âm thì kém.

- Close Headphoen: Là Headphone ko có lỗ thoáng để thoát âm, loại này sẽ cho bass thường bá đạo hơn so với Open, nhưng sẽ bí - cách âm thì tốt.

- Âm trường (soundstage): Cơ bản nó là khoảng cách từ tai nghe đến driver (Màng loa), càng xa âm trường càng tốt, càng gần âm trường càng hẹp - đôi khi nó còn quyết định bởi Cup (là cái tròn tròn ụp vào tai) càng to càng tốt về âm trường nói chung là vầy.

- Amp (âm ly, amplifier): 1 thiết bị tăng dòng. Cho tai nghe có kháng trở to, hoặc đôi thi thay đổi khả năng hát của tai nghe.

- Amp Tube: âm ly đèn, cho âm thanh ấm áp hơn.

- DAC (Digital covert-to Analog): 1 thiết bị chuyển cách tín hiệu số (010101) sang tín hiệu sóng. Có khả năng thay đổi chất âm. Và soundcard là 1 trong số những thiết bị này.

- Bass: là tiếng bụp, trống hoặc đại loại như thế. Điều này đúng, nhưng không phải là tất cả về Bass. Thực ra nhiều người hay nhầm lẫn điều này, vì vậy mà nghĩ sai lệch rất nhiều về Bass. Bass là gì?  Bass chỉ là âm thanh giải thấp, cái nào thuộc về âm thanh giải thấp đều là Bass. Vì vậy, tiếng đàn guitar - ở nốt Mi buông dây thứ 6 cũng là Bass, tiếng giọng trầm cũng có thể là Bass…
- Mid: Là giọng người và tiếng piano. Đúng là như vậy, nhưng vẫn không giải thích hết được. Cũng như Bass, Mid là âm thanh giải trung. Cái gì thuộc về âm thanh giải trung đều là Mid. Nhưng đa phần các bài hát, Mid thường đúng chỉ là giọng hát, và tiếng trung trung.
- Treble: Những tiếng leng keng, tiếng rift ... nói chung là âm cao, sắc mỏng... tiếng leng keng … giống như tiếng leng keng ở khúc cuối của bài Whiskey Lullaby, tuy nhiên như 2 dải trên, bạn nên xác định lại 1 điều
1 NHẠC CỤ THƯỜNG SẼ CÓ HẾT CÁC DẢI ÂM TRÊN… NHƯNG CHÚNG THIÊN VỀ CÁI GÌ, THÌ TÙY VÀO NGƯỜI CHƠI (NHẠC CÔNG).